Οι συνομιλίες μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης αναμένεται να ξεκινήσουν την Κυριακή στο θέρετρο Μπίργκενστοκ της Ελβετίας, με τη συμμετοχή διαμεσολαβητών από το Κατάρ και το Πακιστάν, σε μια προσπάθεια να διασωθεί η εύθραυστη συμφωνία που επιτεύχθηκε νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα.
Ωστόσο, λίγες ώρες πριν από την έναρξη των επαφών, το Ιράν έστειλε σαφές μήνυμα δυσαρέσκειας προς την Ουάσινγκτον, προειδοποιώντας ότι οι διαπραγματεύσεις δύσκολα θα σημειώσουν πρόοδο όσο συνεχίζονται οι ισραηλινές επιχειρήσεις στον Λίβανο.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαΐ δήλωσε ότι η ιρανική αποστολή μεταβαίνει στην Ελβετία πρωτίστως για να ζητήσει από την άλλη πλευρά να τηρήσει τις δεσμεύσεις της που απορρέουν από το πρόσφατο μνημόνιο κατανόησης.
«Οι διαπραγματεύσεις για μια οριστική συμφωνία θα ξεκινήσουν μόνο όταν εφαρμοστούν οι βασικές δεσμεύσεις», ανέφερε, προειδοποιώντας ότι σε διαφορετική περίπτωση κινδυνεύει να καταρρεύσει συνολικά η συμφωνία.
Αντικρουόμενες δηλώσεις για τα Στενά του Ορμουζ από ΗΠΑ και Ιράν
Στην Ελβετία αναμένεται να μεταβούν, μεταξύ άλλων, ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, καθώς και ανώτατοι αξιωματούχοι που σχετίζονται με την οικονομία και τον ενεργειακό τομέα.
Από αμερικανικής πλευράς, ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς επιβεβαίωσε ότι οι βασικοί διαπραγματευτές της κυβέρνησης Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ, βρίσκονται ήδη στην Ελβετία, όπου επεξεργάζονται τις τεχνικές λεπτομέρειες των συνομιλιών.
Το κλίμα πριν από τις συνομιλίες επιβαρύνθηκε το Σάββατο, όταν το Γενικό Επιτελείο των Ενόπλων Δυνάμεων του Ιράν ανακοίνωσε το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, κατηγορώντας τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι δεν τήρησαν τις δεσμεύσεις τους για τον τερματισμό των εχθροπραξιών.
Σε ανακοίνωση που μεταδόθηκε από την ιρανική κρατική τηλεόραση, η Τεχεράνη επικαλέστηκε τις συνεχιζόμενες ισραηλινές επιθέσεις στον Λίβανο και έκανε λόγο για «σαφή παραβίαση» των συμφωνηθέντων από την αμερικανική πλευρά.
Το ιρανικό επιτελείο προειδοποίησε ότι το κλείσιμο του Ορμούζ αποτελεί μόνο το «πρώτο βήμα» και ότι έχουν ήδη σχεδιαστεί νέα μέτρα εάν συνεχιστούν οι επιθέσεις.
Η ανακοίνωση προκάλεσε άμεση ανησυχία, καθώς τα Στενά του Ορμούζ είναι μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς για τη μεταφορά πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου. Ωστόσο, ο αμερικανικός στρατός ανέφερε ότι η εμπορική ναυσιπλοΐα συνεχίστηκε το Σάββατο, με 55 εμπορικά πλοία να διασχίζουν τα Στενά μεταφέροντας φορτία και περισσότερα από 17 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου.
Δεν έχει διευκρινιστεί αν τα πλοία πέρασαν πριν ή μετά την ιρανική ανακοίνωση, ούτε με ποιον τρόπο σκοπεύει η Τεχεράνη να εφαρμόσει στην πράξη το κλείσιμο του Ορμούζ.
Συνεχίζεται η κρίση στον Λίβανο, ενόψει των συνομιλιών
Η οργή της Τεχεράνης συνδέεται άμεσα με την κατάσταση στον Λίβανο, όπου οι συγκρούσεις μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ συνεχίζονται παρά τις προσπάθειες διαμεσολάβησης και τις πληροφορίες περί νέας κατάπαυσης του πυρός.
Το Σάββατο, ισραηλινά πλήγματα στον νότιο Λίβανο προκάλεσαν τον θάνατο τουλάχιστον 16 ανθρώπων, ανάμεσά τους και δύο παιδιά, ενώ αρκετοί ακόμη άνθρωποι παρέμεναν εγκλωβισμένοι κάτω από τα ερείπια κτιρίων που επλήγησαν.
Το Ισραήλ υποστηρίζει ότι οι επιχειρήσεις του αποτελούν απάντηση σε επιθέσεις της Χεζμπολάχ εναντίον ισραηλινών δυνάμεων, ενώ η φιλοϊρανική οργάνωση κατηγορεί την ισραηλινή πλευρά για παραβιάσεις της εκεχειρίας και δηλώνει ότι εξακολουθεί να τηρεί τους όρους της.
Παρότι ούτε το Ισραήλ ούτε η Χεζμπολάχ συμμετέχουν στη συμφωνία που υπέγραψαν αυτή την εβδομάδα Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν, οι εξελίξεις στον Λίβανο απειλούν να επηρεάσουν άμεσα τη διαδικασία των διαπραγματεύσεων.
Η Τεχεράνη θεωρεί ότι η αποκλιμάκωση στο λιβανικό μέτωπο αποτελεί βασική προϋπόθεση για να προχωρήσουν οι συνομιλίες σχετικά με το πυρηνικό της πρόγραμμα και τις ευρύτερες σχέσεις με την Ουάσινγκτον.
Υπό αυτές τις συνθήκες, οι τεχνικές επαφές που ξεκινούν την Κυριακή στην Ελβετία αναμένεται να αποτελέσουν την πρώτη δοκιμασία της συμφωνίας που ανακοινώθηκε νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, καθώς θα φανεί κατά πόσο οι δύο πλευρές εξακολουθούν να θεωρούν ότι υπάρχει έδαφος για μια πιο μόνιμη συμφωνία.
