Σε μια κίνηση που αλλάζει τα δεδομένα στη Μέση Ανατολή, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την προσωρινή διακοπή της «Επιχείρησης Ελευθερία», επιχειρώντας να ανοίξει χώρο για διαπραγματεύσεις με το Ιράν. Η απόφαση έρχεται σε μια περίοδο αυξημένης έντασης, λίγες μόλις ώρες μετά τα επεισόδια στα Στενά του Ορμούζ.
Παρά το περιστατικό με την επίθεση σε εμπορικό πλοίο, ο Αμερικανός πρόεδρος γνωστοποίησε μέσω Truth Social ότι το σχέδιο σταματά προσωρινά, χωρίς όμως να αίρεται ο συνολικός στρατηγικός σχεδιασμός.
«Παύση για να δούμε αν υπάρχει συμφωνία»
Ο ίδιος εξήγησε το σκεπτικό της απόφασης, τονίζοντας ότι στόχος είναι «να δούμε αν μια συμφωνία με το Ιράν μπορεί να οριστικοποιηθεί», ενώ παράλληλα, έκανε σαφές ότι η απόφαση δεν ελήφθη σε κενό, αλλά ύστερα από πιέσεις και παρεμβάσεις τρίτων χωρών.
«Με βάση το αίτημα του Πακιστάν και άλλων χωρών, τη σημαντική στρατιωτική επιτυχία που είχαμε κατά τη διάρκεια της εκστρατείας εναντίον του Ιράν και την πρόοδο προς μια πλήρη και τελική συμφωνία με εκπροσώπους του Ιράν, συμφωνήσαμε αμοιβαία ότι, ενώ ο αποκλεισμός θα παραμείνει σε πλήρη ισχύ, το Project Freedom θα παύσει για σύντομο χρονικό διάστημα ώστε να διαπιστωθεί αν η συμφωνία μπορεί να οριστικοποιηθεί και να υπογραφεί», αναφέρει.
Αλλαγή γραμμής από τις ΗΠΑ
Το στίγμα της νέας στρατηγικής είχε δώσει νωρίτερα ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος ανακοίνωσε ότι «Η Επιχείρηση Οργής έχει τελειώσει».
Η Ουάσιγκτον, όπως ξεκαθαρίζει, περνά πλέον σε διαφορετική φάση, περιορίζοντας τη δράση της σε απαντήσεις όταν δέχεται επιθέσεις.
Την ίδια ώρα, τα στοιχεία που έρχονται στο φως δημιουργούν νέα ερωτήματα για το τι πραγματικά έχει επιτευχθεί στο πεδίο. Εκθέσεις που επικαλούνται δυτικά μέσα δείχνουν ότι οι ζημιές στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν δεν είναι τόσο εκτεταμένες όσο αναμενόταν.
Μάλιστα, εκτιμάται ότι η Τεχεράνη διατηρεί τη δυνατότητα να φτάσει σε πυρηνικό όπλο μέσα σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα, κάτι που κρατά ψηλά το επίπεδο ανησυχίας.
Στο ιρανικό στρατόπεδο, η απόφαση Τραμπ ερμηνεύεται ως ένδειξη υποχώρησης, με μέσα ενημέρωσης να σχολιάζουν πως «Ο Τραμπ υποχωρεί».
Παράλληλα, η Τεχεράνη κατηγορεί τις ΗΠΑ ότι υπονομεύουν την ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών, σε μια περίοδο που η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ παραμένει κρίσιμη για την παγκόσμια οικονομία.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνει και η κινητικότητα στο διπλωματικό πεδίο, με τον Ιρανό ΥΠΕΞ να βρίσκεται στο Πεκίνο για επαφές με την κινεζική ηγεσία.
Ο ρόλος-κλειδί της Κίνας
Ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας Αμπάς Αραγτσί βρίσκεται στο Πεκίνο, όπου συναντήθηκε με τον Κινέζο ομόλογό του, τον Ουάνγκ Γι, με τις ΗΠΑ να προσδοκούν ότι η Κίνα θα ασκήσει πίεση προς την Τεχεράνη για να αποκλιμακώσει την κατάσταση.
Όπως δήλωσε ο Ρούμπιο: «Ελπίζω ότι οι Κινέζοι θα πουν αυτό που πρέπει να ακούσει» και συμπλήρωσε ότι
«αυτό που κάνετε στα Στενά σας απομονώνει διεθνώς» Από την πλευρά του Ιράν, ο πρόεδρος της χώρας εμφανίζεται ανοιχτός σε συνομιλίες, αλλά θέτει σαφή όρια.
Η δήλωση αυτή δείχνει ότι, παρά τις συζητήσεις, η απόσταση μεταξύ των δύο πλευρών παραμένει σημαντική.
Η προσωρινή παύση της επιχείρησης δεν σημαίνει και τέλος της κρίσης. Ο Τραμπ έχει ήδη αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο επανέναρξης στρατιωτικών ενεργειών αν οι συνομιλίες δεν οδηγήσουν σε αποτέλεσμα.
