Η επίσκεψη του Ντόναλντ Τραμπ στην Κίνα αυτή την εβδομάδα χαρακτηρίζεται ως μία από τις σημαντικότερες διπλωματικές συναντήσεις των τελευταίων ετών, καθώς οι δύο μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου επιχειρούν να επαναπροσδιορίσουν τόσο τις εμπορικές τους σχέσεις όσο και το συνολικό πλαίσιο του... στρατηγικού τους ανταγωνισμού.
Ο Τραμπ και ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ αναμένεται να συναντηθούν σε μια περίοδο έντονων διεθνών αναταράξεων, με τις σχέσεις ΗΠΑ – Κίνας να δοκιμάζονται σε πολλαπλά επίπεδα: εμπόριο, τεχνολογία αιχμής, σπάνιες γαίες, το ζήτημα της Ταϊβάν, αλλά και ο πόλεμος των ΗΠΑ με το Ιράν, που πλέον κυριαρχεί στην ατζέντα.
Πρόκειται για την πρώτη επίσκεψη Αμερικανού προέδρου στην Κίνα από το 2017, όταν ο Τραμπ είχε βρεθεί ξανά στο Πεκίνο, όμως το διεθνές περιβάλλον σήμερα είναι ριζικά διαφορετικό.
Μια Κίνα πιο ισχυρή και ένα νέο παγκόσμιο σκηνικό
Η Κίνα εμφανίζεται πλέον σημαντικά πιο ισχυρή οικονομικά και τεχνολογικά, έχοντας επενδύσει στην αυτάρκεια των εφοδιαστικών αλυσίδων, στην τεχνητή νοημοσύνη, στη ρομποτική και στην πράσινη ενέργεια.
Την ίδια στιγμή, ο Σι Τζινπίνγκ έχει ενισχύσει περαιτέρω τη θέση του στο εσωτερικό, παρατείνοντας ουσιαστικά την πολιτική του κυριαρχία, ενώ ο Τραμπ βρίσκεται στη δεύτερη θητεία του, έχοντας αναδιαμορφώσει την αμερικανική εξωτερική πολιτική.
Το Ιράν αλλάζει τα δεδομένα της συνάντησης
Αν και αρχικά η επίσκεψη είχε σχεδιαστεί με έμφαση στο εμπόριο και την αποκλιμάκωση των εντάσεων, ο πόλεμος με το Ιράν έχει μετατοπίσει το επίκεντρο.
Ο Τραμπ είχε καθυστερήσει το ταξίδι, εκτιμώντας ότι η κρίση με την Τεχεράνη θα αποκλιμακωνόταν γρήγορα, ωστόσο η σύγκρουση συνεχίζεται για μήνες χωρίς οριστική συμφωνία.
Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι θα θέσει το ζήτημα στον Σι Τζινπίνγκ, κάνοντας λόγο για «μακρά συζήτηση» και αναφερόμενος στη στάση της Κίνας ως σχετικά θετική απέναντι στην κατάσταση.
Στενά του Ορμούζ και ενεργειακή πίεση
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα λόγω των Στενών του Ορμούζ, από όπου περνά σημαντικό ποσοστό του παγκόσμιου πετρελαίου.
Η Κίνα αποτελεί τον μεγαλύτερο εισαγωγέα ιρανικού πετρελαίου, γεγονός που καθιστά τη σταθερότητα στην περιοχή κρίσιμο παράγοντα για το Πεκίνο αλλά και για την παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Ταϊβάν: Το πιο ευαίσθητο σημείο τριβής
Η Ταϊβάν αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα πιο δύσκολα θέματα της συνάντησης.
Η Ουάσιγκτον διατηρεί την πολιτική της «μίας Κίνας», ενώ ταυτόχρονα υποχρεούται να υποστηρίζει αμυντικά το νησί, γεγονός που δημιουργεί ένα σύνθετο διπλωματικό πλαίσιο.
Η κινεζική πλευρά επιδιώκει περιορισμό των αμερικανικών εξοπλισμών προς την Ταϊβάν, ενώ οι ΗΠΑ ανησυχούν ότι το Πεκίνο θα επιχειρήσει να συνδέσει το ζήτημα με τη συνεργασία στο Ιράν.
Εμπόριο, τεχνολογία και τεχνητή νοημοσύνη
Το εμπόριο παραμένει κεντρικός άξονας της συνάντησης, με συζητήσεις για συμφωνίες σε τομείς όπως η αεροναυπηγική, η γεωργία και η ενέργεια.
Στην αμερικανική αποστολή συμμετέχουν κορυφαίοι επιχειρηματίες, όπως ο διευθύνων σύμβουλος της Apple, Τιμ Κουκ, και ο Έλον Μασκ, γεγονός που υπογραμμίζει τη σημασία του οικονομικού σκέλους της επίσκεψης.
Παράλληλα, στο τραπέζι βρίσκεται και η τεχνητή νοημοσύνη, με τις δύο χώρες να ανταγωνίζονται ανοιχτά για την πρωτοκαθεδρία στην ανάπτυξη προηγμένων συστημάτων.
Τι επιδιώκει η Κίνα
Το Πεκίνο θεωρεί ότι προσέρχεται στις συνομιλίες από ενισχυμένη θέση, εκμεταλλευόμενο τις διεθνείς εξελίξεις και τις εσωτερικές πολιτικές ισορροπίες στις ΗΠΑ.
Βασικός στόχος είναι η σταθεροποίηση της εμπορικής εκεχειρίας και η χαλάρωση των περιορισμών στις εξαγωγές τεχνολογίας προς την Κίνα.
Παράλληλα, επιδιώκει μεγαλύτερη πρόσβαση στην αμερικανική αγορά για κινεζικές εταιρείες και απομάκρυνση επιχειρήσεων από «μαύρες λίστες».
Για τον Σι Τζινπίνγκ, η διατήρηση σταθερών σχέσεων με τις ΗΠΑ παραμένει κρίσιμη για τη συνέχιση της οικονομικής και γεωπολιτικής ανόδου της χώρας.
