Χωρίς προηγούμενο θα είναι η σημερινή στρατιωτική παρέλαση μπροστά στο Κρεμλίνο για την Ημέρα της Νίκης, αφού αντί για επίδειξη δύναμης με τεθωρακισμένα και πυραύλους ικανούς ακόμη και να φέρουν πυρηνική κεφαλή, στην ρωσική πρωτεύουσα θα δούμε μόνο πεζοπόρα τμήματα και μια αεροπορική επίδειξη στην πιο λιτή και με τα πιο ηχηρά μηνύματα πάλαι ποτέ φιέστα του «Τσάρου».
Σαν σήμερα πριν από 81 χρόνια
Τα τελευταία στρατεύματα των ναζί υπέγραψαν την οριστική παράδοσή τους στον Κόκκινο Στρατό λίγο μετά τα μεσάνυχτα της 8ης Μαΐου του 1945 βάζοντας τέλος σε μια αιματοχυσία τεσσάρων ετών.
Από τις 22 Ιουνίου του 1941, όταν ξεκίνησε η γερμανική επιχείρηση «Μπαρμπαρόσα» μέχρι τη συνθηκολόγηση του 1945 περισσότεροι από 8 εκατομμύρια Σοβιετικοί στρατιώτες σκοτώθηκαν μαχόμενοι ενάντια στις ναζιστικές δυνάμεις ενώ υπολογίζεται πως συνολικά οι νεκροί της Σοβιετικής Ένωσης ξεπέρασαν τα 24 εκατομμύρια.
Μόνο στο Λένινγκραντ περισσότεροι από ένα εκατομμύριο πολίτες έχασαν την ζωή τους στην τριετή πολιορκία της πόλης.
Η επίσημη πρώτη
Την δεκαετία του 1960 ο ηγέτης της Σοβιετικής Ένωσης Λεονίντ Μπρέζνιεφ, ανακήρυξε την 9η Μαΐου σε εθνική αργία για να τιμηθούν τα εκατομμύρια ανθρώπων που έδωσαν την ζωή τους μέχρι να ηττηθεί ο ναζισμός.
Η… αναβάθμιση Γέλτσιν
Η μορφή που έχει σήμερα η 9η Μαΐου για την Ρωσία με στρατιωτικές παρελάσεις, ομιλίες, πορείες και εκδηλώσεις είναι δημιούργημα του ανθρώπου που άφησε την θέση του στον Βλαντιμίρ Πούτιν έναν χρόνο πριν την λήξη της θητείας του, του Μπόρις Γέλτσιν. Εκείνος την αναβίωσε το 1995, για τα 50 χρόνια από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Στόχος του ήταν να χρησιμοποιήσει την επέτειο για να δείξει τη νέα Ρωσία, ευθυγραμμισμένη με τη Δύση, προσκαλώντας μάλιστα δυτικούς ηγέτες.
Οι φιέστες Πούτιν
Ο Βλαντιμίρ Πούτιν το 2008 την έκανε ετήσια, μετατρέποντας την παρέλαση σε μια επίδειξη στρατιωτικής ισχύος, με στρατεύματα και οπλικά συστήματα, αλλά και με τους μηχανισμούς προπαγάνδας στο φουλ για να μη φανεί ούτε ένα ίχνος τρωτότητας της πολεμικής μηχανής και του καθεστώτος.
Η πρώτη «σφαλιάρα»
Όλα αυτά μέχρι τον Μάη του 2022 όταν ο ρώσος πρόεδρος λογάριαζε πως θα κήρυττε ως νικητής το τέλος του πολέμου στην Ουκρανία στην οποία είχε εισβάλει τρεις μήνες νωρίτερα. Η ημέρα νίκης ενάντια στο ναζισμό θα υποστήριζε με τον καλύτερο τρόπο το αφήγημα του Πούτιν, ο οποίος λίγες ώρες πριν την εισβολή στα Ουκρανικά εδάφη είχε χρησιμοποιήσει τον όρο «αποναζιστικοποίηση» στο διάγγελμά του.
Τα γεγονότα στα πεδία διέψευσαν τις προσδοκίες όχι μόνο εκείνη αλλά και τις επόμενες τρεις χρονιές. Το 2024 η Ρωσία είχε ήδη περιορίσει σημαντικά την παρουσία οπλικών συστημάτων στην παρέλαση, γεγονός που είχε προκαλέσει ειρωνικά σχόλια από το Κίεβο.
Παρέλαση… φάντασμα
Και φτάσαμε στην 9η Μαΐου του 2026 όπου η στρατιωτική παρέλαση στην Κόκκινη Πλατεία θα διεξαχθεί χωρίς άρματα, τεθωρακισμένα και πυραυλικά συστήματα και αντ’ αυτού, θα προβληθούν πλάνα από το μέτωπο της Ουκρανίας και θα γίνει αεροπορική επίδειξη.
Η φετινή … ψευτοπαρέλαση αντικατοπτρίζει τις προκλήσεις στο πεδίο μάχης και εσωτερικά, εν μέσω αδιεξόδου στον πόλεμο. Η απόφαση ελήφθη καθώς ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζει να ασκεί ισχυρές πιέσεις στις στρατιωτικές δυνατότητες της Ρωσίας και στην εικόνα ισχύος που επιδιώκει να προβάλει το Κρεμλίνο.
Η επίσημη εξήγηση είναι η «τρέχουσα επιχειρησιακή κατάσταση». Χαρακτηριστικό είναι πως από τις εκδηλώσεις θα απουσιάσουν και δόκιμοι στρατιωτικών σχολών, καθώς ο πόλεμος στην Ουκρανία -που διανύει πλέον το πέμπτο έτος- φαίνεται να απορροφά σημαντικούς πόρους και σε έμψυχο δυναμικό.
Οι διπλωματικές προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου δεν έχουν αποδώσει μέχρι στιγμής, ενώ η φετινή περιορισμένη παρέλαση φαίνεται να αντικατοπτρίζει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Μόσχα τόσο στο πεδίο της μάχης όσο και στο εσωτερικό της χώρας.
Φοβάται drones ή ακόμη και απόπειρα πραξικοπήματος ή δολοφονίας
Είναι χαρακτηριστικό πως το Κρεμλίνο έχει αυξήσει στο ανώτατο επίπεδο την προσωπική ασφάλεια γύρω από τον πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν, εγκαθιστώντας ακόμη και συστήματα παρακολούθησης στα σπίτια στενών συνεργατών του, στο πλαίσιο των νέων μέτρων που προκλήθηκαν από ένα κύμα δολοφονιών κορυφαίων Ρώσων στρατιωτικών και τους φόβους ακόμη και για πραξικόπημα.
Το Κρεμλίνο έχει ενισχύσει τα μέτρα ασφαλείας στη Μόσχα. Είναι χαρακτηριστικό πως προχώρησε από τη διακοπή της πρόσβασης στο mobile internet για πολλούς κατοίκους της Μόσχας μέχρι τη μεταφορά επιπλέον αντιαεροπορικών συστημάτων από άλλες περιοχές για τον κίνδυνο drone που θα βάλουν στόχο ίσως ακόμη και τον ίδιο τον πρόεδρο.
Οι απώλειες της Ρωσίας, που σύμφωνα με εκτιμήσεις των δυτικών χωρών ανέρχονται σε περίπου 30.000 νεκρούς και τραυματίες κάθε μήνα, σε συνδυασμό με τα περιορισμένα εδαφικά κέρδη στο μέτωπο και τις επαναλαμβανόμενες επιθέσεις με drones από την Ουκρανία βαθιά στο εσωτερικό της Ρωσίας, έχουν οδηγήσει το κόστος της σύγκρουσης σε ένα επίπεδο που πολλοί θεωρούν μη βιώσιμο.
Για αυτό το λόγο εκτιμούν πως ο Βλαντιμίρ Πούτιν δεν έχει σήμερα κανένα λόγο να γιορτάζει.
