Σε ιδιαίτερα κρίσιμη φάση εισέρχεται η γεωπολιτική αντιπαράθεση ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, μετά την αποτυχία των ειρηνευτικών συνομιλιών στην... Ισλαμαμπάντ του Πακιστάν.
Οι διαπραγματεύσεις κατέρρευσαν χωρίς συμφωνία, εντείνοντας τα σενάρια νέας κλιμάκωσης στην περιοχή.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, άφησε να εννοηθεί ότι εξετάζεται ακόμη και το ενδεχόμενο ναυτικού αποκλεισμού του Ιράν, κοινοποιώντας σχετικό άρθρο στην πλατφόρμα Truth Social. Η ανάρτηση θεωρήθηκε σαφές μήνυμα ότι η Ουάσινγκτον διαθέτει «ισχυρά χαρτιά» για να αυξήσει την πίεση προς την Τεχεράνη.
Το «χαρτί» του ναυτικού αποκλεισμού
Το δημοσίευμα του ιστότοπου Just the News υποστηρίζει ότι ο Αμερικανός πρόεδρος θα μπορούσε να επαναλάβει μια στρατηγική παρόμοια με εκείνη που είχε εφαρμοστεί στο παρελθόν στη Βενεζουέλα, κατά την περίοδο της έντασης με τον τότε πρόεδρο Νικολάς Μαδούρο.
Τότε, οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν αναπτύξει σημαντική ναυτική δύναμη στην Καραϊβική Θάλασσα, στοχεύοντας δεξαμενόπλοια και πλοία που θεωρούνταν ότι εμπλέκονται σε παράνομες δραστηριότητες. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ένα παρόμοιο μοντέλο θα μπορούσε να εφαρμοστεί και κατά του Ιράν, με στόχο την οικονομική ασφυξία της χώρας.
Ένα τέτοιο μέτρο θα μπορούσε να επηρεάσει άμεσα και μεγάλες ενεργειακές αγορές, όπως την Κίνα και την Ινδία, οι οποίες εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το ιρανικό πετρέλαιο.
Αλληλοκατηγορίες μετά τις 21 ώρες διαπραγματεύσεων
Οι συνομιλίες στην Ισλαμαμπάντ διήρκησαν περίπου 21 ώρες, χωρίς όμως αποτέλεσμα. Οι δύο πλευρές αντάλλαξαν κατηγορίες για το ναυάγιο των διαπραγματεύσεων, οι οποίες στόχευαν στον τερματισμό της σύγκρουσης που μαίνεται εδώ και έξι εβδομάδες και έχει προκαλέσει σημαντικές απώλειες και μεγάλη άνοδο στις διεθνείς τιμές πετρελαίου.
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, δήλωσε ότι δεν κατέστη δυνατό να επιτευχθεί συμφωνία με την Τεχεράνη, αφήνοντας να εννοηθεί ότι οι διαφορές παραμένουν μεγάλες.
Νέο πεδίο έντασης τα Στενά του Ορμούζ
Παράλληλα, στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται και το καθεστώς διέλευσης στα Στενά του Ορμούζ, μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες ενεργειακές οδούς στον κόσμο.
Ο γενικός γραμματέας του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού, Αρσένιο Ντομίνγκες, ξεκαθάρισε ότι οποιαδήποτε επιβολή διοδίων από το Ιράν στα πλοία που διέρχονται από τα στενά θα ήταν αντίθετη με το διεθνές δίκαιο.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η κατάσταση έχει ήδη δημιουργήσει σοβαρό πρόβλημα στη ναυσιπλοΐα, με περίπου 20.000 ναυτικούς να παραμένουν εγκλωβισμένοι στην περιοχή εξαιτίας των περιορισμών στη διέλευση.
Δύο βασικά «αγκάθια» στις διαπραγματεύσεις
Την ίδια στιγμή, το ιρανικό δίκτυο Press TV κατηγόρησε τις Ηνωμένες Πολιτείες για «υπερβολικές απαιτήσεις», υποστηρίζοντας ότι τα δύο βασικά σημεία διαφωνίας παραμένουν το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης και ο έλεγχος των Στενών του Ορμούζ.
Παρότι έχει ανακοινωθεί προσωρινή εκεχειρία διάρκειας δύο εβδομάδων, η ναυσιπλοΐα στα στενά παραμένει ουσιαστικά παγωμένη. Σύμφωνα με στοιχεία της S&P Global, μόλις 22 πλοία πέρασαν από την περιοχή έως την Παρασκευή, τη στιγμή που πριν από την έναρξη της κρίσης πραγματοποιούνταν περίπου 135 διελεύσεις ημερησίως.
Προειδοποίηση Τραμπ προς την Κίνα
Ο Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε επίσης την Κίνα ότι θα αντιμετωπίσει «σοβαρές συνέπειες» αν προχωρήσει σε αποστολή στρατιωτικού εξοπλισμού προς το Ιράν.
Οι δηλώσεις αυτές έγιναν μετά από πληροφορίες ότι το Πεκίνο ενδέχεται να προετοιμάζει την αποστολή φορητών αντιαεροπορικών συστημάτων στην Τεχεράνη μέσω τρίτων χωρών. Η κινεζική πρεσβεία στην Ουάσινγκτον απέρριψε τις κατηγορίες, χαρακτηρίζοντάς τες «αβάσιμες».
Ωστόσο, Αμερικανοί αξιωματούχοι εμφανίζονται επιφυλακτικοί, ειδικά μετά το πρόσφατο βέτο της Κίνας και της Ρωσίας σε ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.
Με την προθεσμία της εκεχειρίας να λήγει στις 22 Απριλίου, διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι οι επόμενες ημέρες θα είναι καθοριστικές για το αν η κρίση θα αποκλιμακωθεί ή θα οδηγηθεί σε νέα επικίνδυνη φάση.
