Από την πλευρά του, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι το Ιράν δεν έχει κανένα διαπραγματευτικό χαρτί στα χέρια του εκτός από τον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ, στρατηγικό σημείο διέλευσης για το παγκόσμιο εμπόριο υδρογονανθράκων, και απείλησε τη χώρα με νέα πλήγματα σε περίπτωση αποτυχίας των συνομιλιών.
Τα εμπόδια
Πριν ακόμη αρχίσουν οι συνομιλίες, “δύο από τα μέτρα που συμφώνησαν οι πλευρές πρέπει ακόμη να εφαρμοστούν: κατάπαυση του πυρός στον Λίβανο και η αποδέσμευση των περιουσιακών στοιχείων του Ιράν”, προειδοποίησε ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμέντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ. Περιουσιακά στοιχεία του Ιράν ύψους 100 έως 120 δισεκατομμυρίων δολαρίων στο εξωτερικό έχουν παγώσει λόγω των αμερικανικών κυρώσεων, είχε δηλώσει το 2022 στην Τεχεράνη η ειδική εισηγήτρια των Ηνωμένων Εθνών Αλένα Ντουχάν.
Πριν αναχωρήσει για το Ισλαμαμπάντ, ο Βανς κάλεσε την Τεχεράνη “να μην παίζει” με την Ουάσινγκτον, ενώ παράλληλα υποσχέθηκε να “προσπαθήσει να διεξάγει θετικές διαπραγματεύσεις”: “Εάν οι Ιρανοί είναι έτοιμοι να διαπραγματευτούν καλή τη πίστει, εμείς είμαστε απολύτως διατεθειμένοι να τους τείνουμε το χέρι”.
Μετά την επίτευξη εκεχειρίας δύο εβδομάδων, η Τεχεράνη και η Ουάσινγκτον διαφωνούν στο θέμα της συμπερίληψης του Λιβάνου στη συμφωνία, κι ενώ το Ισραήλ δηλώνει αποφασισμένο να συνεχίσει τη μάχη του στον Λίβανο κατά της φιλοϊρανικής Χεζμπολάχ. Μόλις λίγες ώρες μετά την έναρξη ισχύος της εκεχειρίας, ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές σκότωσαν 357 ανθρώπους στον Λίβανο την Τετάρτη, σύμφωνα με νεότερο απολογισμό. Το Ισραήλ δήλωσε ότι σκότωσε 180 μαχητές της Χεζμπολάχ εκείνη την ημέρα. Οι βομβαρδισμοί αυτοί ήταν οι πιο φονικοί στη χώρα από τότε που άρχισε ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, στις 28 Φεβρουαρίου, με μια ισραηλινοαμερικανική επίθεση κατά του Ιράν. Έκτοτε ο πόλεμος εξαπλώθηκε στην περιοχή, προκαλώντας τον θάνατο χιλιάδων ανθρώπων.
Διαπραγματεύσεις αναμένονται για τον Λίβανο
Παράλληλα με τις συνομιλίες Ιράν – ΗΠΑ, διαβουλεύσεις αναμένεται να διεξαχθούν την ερχόμενη εβδομάδα μεταξύ Λιβάνου και Ισραήλ στην Ουάσινγκτον, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου είχε δώσει προηγουμένως την έγκρισή του για “απευθείας διαπραγματεύσεις”. Η Χεζμπολάχ απορρίπτει την πρωτοβουλία αυτή και ο ηγέτης της, ο Ναΐμ Κασέμ, κάλεσε σήμερα τους Λιβανέζους αξιωματούχους να μην κάνουν “δωρεάν παραχωρήσεις” στο Ισραήλ.
Αντικρουόμενες αξιώσεις
Άλλη σκιά στις διαπραγματεύσεις είναι τα Στενά του Ορμούζ. Η κυκλοφορία παραμένει περιορισμένη σε αυτή τη στρατηγική θαλάσσια οδό για το πετρέλαιο, την οποία το Ιράν έχει σχεδόν αποκλείσει από την έναρξη του πολέμου, ενώ το άνοιγμα εκ νέου των Στενών είναι όρος της εκεχειρίας. Η μεγαλύτερη ένωση ευρωπαϊκών αεροδρομίων προειδοποίησε σήμερα για έλλειψη κηροζίνης “εάν η διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ δεν επανέλθει σταθερά και σημαντικά μέσα στις επόμενες τρεις εβδομάδες”.
Οι δύο εμπόλεμες πλευρές διαφωνούν επίσης στο βασικό θέμα του πυρηνικού προγράμματος. Ο επικεφαλής του ιρανικού Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας απέκλεισε κάθε περιορισμό στο πρόγραμμα εμπλουτισμού ουρανίου, ένα από τα θεμελιώδη αιτήματα των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ, χώρες που κατηγορούν την Τεχεράνη ότι επιδιώκει να αποκτήσει ατομική βόμβα. Η Ισλαμική Δημοκρατία υπεραμύνεται του δικαιώματός της στην πυρηνική ενέργεια για μη στρατιωτική χρήση.
Μετά τη σύντομη ανακούφιση που έφερε η εκεχειρία, επιφυλακτικότητα επικρατεί στις χρηματαγορές, που παρουσίασαν μια εικόνα ισορροπίας ή κατέγραψαν μικρά κέρδη σήμερα, ενώ η τιμή του πετρελαίου σταθεροποιήθηκε κάτω από τα 100 δολάρια.
