Με το σύνθημα που «έντυσε» την πολιτική του πλατφόρμα ο Ντόναλντ Τραμπ υποσχόταν την «επιστροφή της Αμερικής στη δόξα», με έμφαση στην οικονομική αυτοδυναμία, την ενίσχυση της εθνικής ασφάλειας, τον περιορισμό της μετανάστευσης και την αναθεώρηση διεθνών συμφωνιών υπέρ των... εθνικών συμφερόντων.
Μια σειρά από επιλογές ωστόσο, με αποκορύφωμα τον πόλεμο με το Ιράν, ξεθώριασε το «Make America Great Again» και προκάλεσε ισχυρούς κραδασμούς που δοκιμάζουν την ατζέντα του πρόεδρου και ναρκοθετούν την ενότητα του MAGA ενόψει μάλιστα των ενδιάμεσων εκλογών του ερχόμενου Νοέμβρη.
Τα πρώτα ρήγματα
Η αντιπαράθεση διεξάγεται σε ένα πολιτικό τοπίο που δείχνει ολοένα και πιο κατακερματισμένο και είχε ξεκινήσει πολύ πριν πάρει τη μορφή εμφυλίου με αντάρτικα και αποχωρήσεις.
Μόλις ένα χρόνο μετά τον εκλογικό θρίαμβο άρχισαν να φαίνονται οι πρώτες ενδείξεις φθοράς, όταν για παράδειγμα σε πολιτειακές εκλογικές αναμετρήσεις οι Ρεπουμπλικανοί έχασαν ψηφοφόρους από τις μειονότητες και την εργατική τάξη – δύο από τις ομάδες που είχαν συμβάλει καθοριστικά στην επιστροφή του Τραμπ στον Λευκό Οίκο.
Ταυτόχρονα, εσωτερικές συγκρούσεις εντός της κυβέρνησης και της κοινοβουλευτικής ομάδας των Ρεπουμπλικανών άρχισαν να αναδεικνύουν ιδεολογικές και στρατηγικές αποκλίσεις.
Αποχωρήσεις και μουρμούρα
Η αποχώρηση τον περασμένο Νοέμβριο της διάσημης συνωμοσιολόγου Μάρτζορι Τέιλορ Γκριν από το Κογκρέσο, συνοδευόμενη από αιχμές ότι ο Τραμπ, στον οποίο μέχρι τότε ορκιζόταν αιώνια πίστη, έχει απομακρυνθεί από τους «απλούς Αμερικανούς», δεν ήταν ένα μεμονωμένο επεισόδιο.
Αντιθέτως, εντάσσεται σε μια ευρύτερη αίσθηση περί κόπωσης και αποσύνδεσης μεταξύ της ηγεσίας και της βάσης. Δεν είναι τυχαίο ότι ακόμη και φιλοτραμπικά μέσα προειδοποίησαν τότε πως η βάση του MAGA «αρχίζει να αποχωρεί».
Για πολλούς ήταν θέμα χρόνου οι ιδεολογικές ρωγμές να μετατραπούν και σε πολιτικές συγκρούσεις. Η διαμάχη με τον Έλον Μασκ για την οικονομική πολιτική, οι αντιδράσεις για τους δασμούς και τις δημόσιες δαπάνες, αλλά και η αδυναμία του Λευκού Οίκου να επιβάλει πλήρως τη γραμμή του στο Κογκρέσο, όπως φάνηκε για παράδειγμα με την υπόθεση των φακέλων Έπσταϊν, δείχνουν ότι η κομματική πειθαρχία της εποχής Τραμπ δεν είναι δεδομένη.
Η παραίτηση του επικεφαλής στο Εθνικό Κέντρο Αντιτρομοκρατίας Τζο Κεντ αιφνιδίασε αλλά φαίνεται πως είναι απλά η κορυφή του παγόβουνου, καθώς όλο και περισσότερες φωνές μέσα στο κίνημα διαφωνούν με τον πόλεμο στο Ιράν που έχει βάλει φωτιά στη Μέση Ανατολή.
Του γύρισαν την πλάτη
Μετά τον Αμερικανό συντηρητικό σχολιαστή Τάκερ Κάρλσον, τη σκυτάλη πήρε η εξίσου δημοφιλής πρώην παρουσιάστρια του Fox News και ακροδεξιά σχολιάστρια Μέγκιν Κέλι, όπως και ο podcaster των 20 εκατομμυρίων συνδρομητών Τζο Ρόγκαν. Υπήρξαν όλοι τους απ’ τους πιο ένθερμους υποστηρικτές του Τραμπ, τον βοήθησαν στην επανεκλογή του το 2024 και τώρα του ασκούν δριμεία κριτική για τον πόλεμο στο Ιράν.
Όπως σημειώνουν διεθνείς αναλυτές το Ιράν δεν είναι το μόνο θέμα που διχάζει τη συμμαχία Τραμπ καθώς μια προσεκτικότερη ματιά της εκλογικής βάσης του αποκαλύπτει γκρίνιες σε θέματα όπως η μετανάστευση ή οι σχέσεις με το Ισραήλ. Υποστηρικτές του προέδρου για παράδειγμα ισχυρίζονται ότι οι ΗΠΑ σύρθηκαν σε πόλεμο με το Ιράν λόγω πίεσης του Ισραήλ, ενώ άλλοι ισχυρίζονται ότι τέτοιες κατηγορίες τροφοδοτούν τον αντισημιτισμό και απομακρύνουν εβραίους συντηρητικούς από τη συμμαχία.
Ανάλογη ρήξη και στο μεταναστευτικό. Από τη μία, υπάρχουν πιέσεις από επιχειρηματίες και Ρεπουμπλικάνους για πιο ήπια πολιτική ώστε να διατηρηθεί η ψήφος των Λατίνων. Από την άλλη, ομάδες υπέρ της σκληρής γραμμής επιμένουν στην εφαρμογή μαζικών απελάσεων.
Οι υποψήφιοι διάδοχοι…
Όπως γράφτηκε χαρακτηριστικά, το υπουργικό συμβούλιο του Τραμπ λειτουργεί πλέον και ως άτυπο πεδίο προκριματικών εκλογών. Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς θεωρείται το φαβορί, με στήριξη τόσο από την οικογένεια Τραμπ όσο και από κύκλους της Silicon Valley, που συνδυάζουν τον τεχνολογικό φιλελευθερισμό με τον πολιτικό εθνικισμό.
Δίπλα του, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο εκπροσωπεί τη διαφορετική διαδρομή της σταδιακής «μεταστροφής» ενός παραδοσιακού Ρεπουμπλικανού στο δόγμα «Πρώτα η Αμερική» του Τραμπ. Η εγκατάλειψη των παλαιότερων θέσεών του για τη μετανάστευση και τη Ρωσία τον καθιστά αποδεκτό στη βάση, χωρίς όμως να αποκόπτεται πλήρως από το παλιό κομματικό κατεστημένο.
… Και η απάτη
Μία εντυπωσιακή ξανθιά αξιωματικός, με χαμογελαστό πρόσωπο και καλλίγραμμα πόδια, είναι όμως αυτή που έχει ξετρελάνει με την ομορφιά και τον πατριωτισμό της χιλιάδες οπαδούς του Αμερικανού προέδρου και του ΜAGA. Η Τζέσικα Φόστερ είναι προϊόν τεχνητής νοημοσύνης και ο λογαριασμός της στo Instagram ήταν μια καλοστημένη παγίδα σε μια στρατηγική που κερδίζει όλο και περισσότερο έδαφος για την προσέλκυση της προσοχής στο διαδίκτυο.
Πληθώρα λογαριασμών της ακροδεξιάς στις ΗΠΑ χρησιμοποιούν ψεύτικες γυναίκες και πειστικές εικόνες για να τραβήξουν το ενδιαφέρον χρηστών με στόχο να κερδίσουν χρήματα και να αποκομίσουν πολιτικά οφέλη. Λογαριασμοί που παρουσιάζουν γυναίκες δημιουργημένες από τεχνητή νοημοσύνη να παριστάνουν στρατιωτίνες, τις οδηγούς φορτηγών και αστυνομικίνες που υποστηρίζουν τον Τραμπ έχουν συγκεντρώσει τεράστιο κοινό σε πλατφόρμες όπως το TikTok, το Instagram και το X.
Με τις ενδιάμεσες εκλογές να πλησιάζουν, οι ρήξεις έχουν πυροδοτήσει εικασίες ότι οι ψηφοφόροι του MAGA μπορεί να αποστασιοποιηθούν μαζικά από το Ρεπουμπλικάνικο Κόμμα. Την ίδια στιγμή, οι Δημοκρατικοί αντίπαλοί τους κέρδισαν κρίσιμες πολιτειακές αναμετρήσεις και βελτίωσαν αισθητά τα ποσοστά τους, ενισχύοντας τον φόβο ότι χωρίς τον ίδιο τον Τραμπ στην κορυφή του ψηφοδελτίου το κίνημα δυσκολεύεται να μετατραπεί σε νικηφόρα εκλογική μηχανή.
Το παλιό ρεπουμπλικανικό κατεστημένο δύσκολα θα επιστρέψει με την ισχύ που διέθετε κάποτε, εκτιμά το BBC, τονίζοντας ότι το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν ο Τραμπ θα έχει πολιτική κληρονομιά, αλλά ποιος και με ποιο κόστος θα μπορέσει να την αξιοποιήσει. Σε αυτό το στοίχημα διακυβεύεται όχι μόνο το μέλλον του MAGA, αλλά και η μορφή που θα έχει η αμερικανική δεξιά για την επόμενη δεκαετία.
