Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το Sky News, καθώς ο Ανώτατος Ηγέτης κατέχει την τελική εξουσία σε όλα τα κρατικά ζητήματα, ο θάνατός του έπειτα από σχεδόν 37 χρόνια στο τιμόνι της χώρας σηματοδοτεί μια ριζική αλλαγή για την Τεχεράνη.
Η λίστα των αξιωματούχων που έχασαν τη ζωή τους
Στις αεροπορικές επιδρομές σκοτώθηκαν αρκετά ακόμη υψηλόβαθμα στελέχη του καθεστώτος. Ανάμεσά τους περιλαμβάνονται ο αρχηγός του επιτελείου στρατού, στρατηγός Αμπντόλ Ραχίμ Μουσαβί, και ο υπουργός Άμυνας, στρατηγός Αζίζ Νασιρζαντέχ. Τη ζωή του έχασε, επίσης, ο υποστράτηγος Μοχαμάντ Πακπούρ, ο οποίος είχε αναλάβει επικεφαλής των Φρουρών της Επανάστασης μετά την εξόντωση του προκατόχου του τον περασμένο Ιούνιο, καθώς και ο Αλί Σαμχανί, κορυφαίος σύμβουλος ασφαλείας του Αλί Χαμενεΐ.
Τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι από τα πλήγματα σκοτώθηκαν, επίσης, η κόρη, το εγγόνι, ο γαμπρός και η νύφη του Αλό Χαμενεΐ. Οι Ένοπλες Δυνάμεις του Ισραήλ, επιπλέον, υποστήριξαν ότι εξουδετέρωσαν τον Σαλέχ Ασαντί, επικεφαλής της Διεύθυνσης Πληροφοριών της Διοίκησης Έκτακτης Ανάγκης, αλλά και τον Μοχαμάντ Σιραζί, επικεφαλής του στρατιωτικού γραφείου. Στους νεκρούς περιλαμβάνονται ο Χοσεΐν Τζαμπάλ Αμελιάν, επικεφαλής του οργανισμού SPND, και ο Ρέζα Μοζαφάρι-Νια, πρώην επικεφαλής του ίδιου οργανισμού και πρώην υφυπουργός Άμυνας.
Η προσωρινή διακυβέρνηση στο Ιράν
Επισημαίνεται ότι, σύμφωνα με τη νομοθεσία της Ισλαμικής Δημοκρατίας, συγκροτήθηκε ήδη ένα προσωρινό τριμελές συμβούλιο ηγεσίας για τη διακυβέρνηση της χώρας. Σε αυτό συμμετέχουν ο μεταρρυθμιστής Πρόεδρος, Μασούντ Πεζεσκιάν, και ο σκληροπυρηνικός επικεφαλής της δικαστικής εξουσίας, Γολαμχοσεΐν Μοχσενί Ετζέι,. Το τρίτο μέλος είναι ο νομικός, Αλιρέζα Αραφί, ο οποίος είναι μέλος του Συμβουλίου των Φρουρών και επικεφαλής της παραστρατιωτικής οργάνωσης Basij.
Ο επικεφαλής Ασφαλείας της χώρας, Αλί Λαριτζανί, επιβεβαίωσε, την Κυριακή (1/3), την έναρξη λειτουργίας του συμβουλίου. Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Καλιμπάφ, δήλωσε χαρακτηριστικά: «Είχαμε προετοιμαστεί για τέτοιες στιγμές και έχουμε σχέδια για όλα τα σενάρια, ακόμα και για την περίοδο μετά το μαρτύριο του σεβαστού Ιμάμη Χαμενεΐ». Ο ίδιος πρόσθεσε: «Θα δείτε ότι μετά τον σχηματισμό του ηγετικού συμβουλίου, η δύναμη και η ακεραιότητα των αξιωματούχων, των αμυντικών δυνάμεων και του λαού θα είναι πέρα από κάθε φαντασία».
Η διαδικασία επιλογής του νέου ηγέτη του Ιράν
Ενώ το συμβούλιο θα διοικεί μεταβατικά, ένα σώμα 88 μελών που ονομάζεται Συνέλευση των Εμπειρογνωμόνων θα κληθεί να επιλέξει τον νέο μόνιμο ηγέτη το συντομότερο δυνατό. Το σώμα αποτελείται από σιίτες κληρικούς που εκλέγονται κάθε οκτώ χρόνια, αφού προηγουμένως εγκριθούν οι υποψηφιότητές τους από το Συμβούλιο των Φρουρών. Το συγκεκριμένο όργανο είναι γνωστό για τον αποκλεισμό υποψηφίων, όπως συνέβη τον Μάρτιο του 2024 με τον άλλοτε Πρόεδρο του Ιράν, Χασάν Ρουχανί.
Μάλιστα, σύμφωνα με το σύστημα επιλογής, ο ανώτατος ηγέτης πρέπει να διαθέτει πολιτική και θρησκευτική αυθεντία. Αν και ο Αλί Χαμενεΐ δεν είχε ονομάσει δημόσια διάδοχο, ο 56χρονος γιος του, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, θεωρείται πιθανός υποψήφιος. Παρότι δεν έχει κατέχει κυβερνητικό αξίωμα, θεωρούνταν ο άνθρωπος που ήλεγχε την πρόσβαση στον πατέρα του και διατηρεί στενούς δεσμούς με τους Φρουρούς της Επανάστασης. Ο πρώην Πρόεδρος, Εμπραχίμ Ραΐσι, εθεωρείτο επίσης ισχυρός διεκδικητής, αλλά σκοτώθηκε σε συντριβή ελικοπτέρου τον Μάιο του 2024.
Οι αντιδράσεις και το ενδεχόμενο ανατροπής
Από την πλευρά του, ο Αμερικανός Πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, παροτρύνει τους Ιρανούς να εκμεταλλευτούν την ευκαιρία για την ανατροπή του καθεστώτος. Ο ίδιος χαρακτήρισε τον θάνατο του Χαμενεΐ ως τη «μοναδική μεγαλύτερη ευκαιρία για τον ιρανικό λαό να πάρει πίσω τη χώρα του», ισχυριζόμενος ότι πολλά στελέχη των δυνάμεων ασφαλείας «δεν θέλουν πλέον να πολεμήσουν».
Ο Ρέζα Παχλαβί, ο γιος του σάχη που ανατράπηκε στο Ιράν το 1979, δήλωσε: «Με τον θάνατο του Χαμενεΐ, η Ισλαμική Δημοκρατία έφτασε στην πράξη στο τέλος της και πολύ σύντομα θα παραδοθεί στον κάλαθο των αχρήστων της ιστορίας». Επίσης, πρόσθεσε ότι κάθε προσπάθεια διορισμού διαδόχου είναι «καταδικασμένη να αποτύχει από την αρχή» και κάλεσε τις Ένοπλες Δυνάμεις να αξιοποιήσουν την «τελευταία ευκαιρία να ενωθούν με το έθνος».
