Πώς το Ισραήλ εξοντώνει τους εχθρούς του – Έτσι λειτουργεί η «αλυσίδα θανάτου» στο Ιράν

 
Από τότε που οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ εξαπέλυσαν τα πλήγματά τους κατά του Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου, ο ισραηλινός στρατός έχει ανακοινώσει τη δολοφονία αρκετών υψηλόβαθμων Ιρανών αξιωματούχων, από τον Ανώτατο Ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ την πρώτη ημέρα του πολέμου, έως τον εκπρόσωπο των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης... την Παρασκευή.

Το Ισραήλ δηλώνει ότι οι επιχειρήσεις πραγματοποιούνται μέσω στοχευμένων πληγμάτων που βασίζονται σε πληροφορίες.

Οι πληροφορίες που αποκαλύπτουν τις τοποθεσίες των στοχευμένων ατόμων εμπίπτουν σε δύο διαφορετικές κατηγορίες, σύμφωνα με τον Γκλεν Σέγκελ, ακαδημαϊκό και πολιτικό αναλυτή με έδρα το Ισραήλ και υπόβαθρο στις επιχειρήσεις και την ασφάλεια πληροφοριών.

Η πρώτη κατηγορία είναι «όταν υπάρχει στην πραγματικότητα ένας πληροφοριοδότης επί τόπου που μεταδίδει πληροφορίες λέγοντας ότι αυτή είναι η τρέχουσα τοποθεσία του ατόμου, και η δεύτερη είναι κάποια μορφή ηλεκτρονικής παρακολούθησης, είτε μέσω κινητών τηλεφώνων είτε σταθερού τηλεφώνου ή ακόμη και δορυφορικής ή drone επιτήρησης», δήλωσε ο Σέγκελ. «Αν εξετάσετε την κατάσταση στο Ιράν, υπάρχουν πολλοί άνθρωποι στο έδαφος που καταδίδουν ο ένας τον άλλον».

Ο Σέγκελ δήλωσε στο CBS News ότι, πέρα από τους πληροφοριοδότες, το Ισραήλ συλλέγει πληροφορίες για το Ιράν σε συνεργασία με εταίρους, «συμπεριλαμβανομένων των γειτονικών χωρών του Ιράν, των Ηνωμένων Πολιτειών και διαφόρων πηγών του ΝΑΤΟ. Μπορείς επίσης να παρακολουθείς την παρακολούθηση άλλων χωρών προς το Ιράν. Για παράδειγμα, μια επικοινωνία μεταξύ Ρωσίας και Ιράν. Έτσι δημιουργείται μια πολύ, πολύ ευρεία εικόνα του τι συμβαίνει».

Είπε επίσης ότι υπάρχει «πληθώρα» εγχώριων κινημάτων αντίστασης μέσα στο Ιράν που συμβάλλουν στην παροχή πληροφοριών σχετικά με το πού βρίσκονται συγκεκριμένα άτομα-στόχοι και εξοπλισμός.

Αυτό αποτελεί πρόβλημα για το ιρανικό καθεστώς, στο οποίο φαίνεται να αναφέρθηκε την Παρασκευή ο νέος Ανώτατος Ηγέτης Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, δηλώνοντας σε ανακοίνωση που κοινοποιήθηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι «οι εσωτερικοί και εξωτερικοί εχθροί δεν πρέπει να αισθάνονται ασφαλείς».

Ο ρόλος της Σαουδικής Αραβίας

Ωστόσο, το Ισραήλ δεν είναι σε θέση να πραγματοποιεί το ίδιο είδος άμεσης συλλογής πληροφοριών στο Ιράν όπως κάνει σε άλλες περιοχές, δήλωσε ο Σέγκελ στο CBS News, λόγω γεωγραφίας.

«Οι αποστάσεις που υπάρχουν καθιστούν πολύ δύσκολο για μια μικρή χώρα όπως το Ισραήλ να κάνει το είδος πληροφοριακών επιχειρήσεων που κάνει στη Γάζα. Στη Γάζα, πρόκειται για γειτονική περιοχή και υπάρχει μεγάλη ροή ατόμων μεταξύ των δύο πλευρών. Έτσι, θα έλεγα ότι το Ισραήλ αναζητά άλλες πηγές, αλλά αυτές οι πηγές είναι πολύ, πολύ καλές, και επίσης θεωρούν το Ιράν ως έναν μείζονα, μείζονα αντίπαλο»

Μία από αυτές τις άλλες πηγές, είπε ο Σέγκελ, είναι η Σαουδική Αραβία.

«Η Σαουδική Αραβία είναι πιθανώς ο μεγαλύτερος συλλέκτης πληροφοριών για το τι συμβαίνει στο Ιράν, ειδικά μετά την εκτόξευση drones από το Ιράν εναντίον πετρελαϊκών εγκαταστάσεων της Σαουδικής Αραβίας πριν από μερικά χρόνια», δήλωσε.

Ανεξάρτητα από το πώς συλλέγονται οι πληροφορίες, «είναι οι Ισραηλινοί που πραγματοποιούν το μεγαλύτερο μέρος αυτής της εκστρατείας κατά Ιρανών αξιωματούχων», δήλωσε στο CBS News ο Μαρκ Κάνσιαν, απόστρατος συνταγματάρχης των ΗΠΑ και ανώτερος σύμβουλος στο τμήμα Άμυνας και Ασφάλειας του think tank CSIS.

Όπως είπε, για να πραγματοποιηθούν αυτές οι δολοφονίες, «πρέπει να γνωρίζεις πού βρίσκονται [οι στόχοι] σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Δεν μπορείς να ξέρεις πού βρίσκονται και να τους πλήξεις τρεις ώρες αργότερα, γιατί θα έχουν φύγει. Πρέπει να υπάρχει μια πολύ σύντομη, αυτό που αποκαλούν “αλυσίδα θανάτωσης” (kill chain), από τη στιγμή που οι πηγές σου αναφέρουν ότι ο στόχος βρίσκεται σε ένα συγκεκριμένο σημείο μέχρι τη στιγμή που μπορείς πραγματικά να τον πλήξεις».

Οι επιθέσεις μπορούν να πάρουν τη μορφή «εκτόξευσης πυραύλου, μπορεί να είναι ένα αεροσκάφος από πάνω ή κάτι παρόμοιο. Αλλά αυτό που χρειάζεται είναι αυτή η γρήγορη σύνδεση, και οι Ισραηλινοί, στο Ιράν, έχουν πηγές επί του εδάφους και είναι σε θέση να το κάνουν».

Οι πληροφορίες του είναι πολύ καλύτερες

Ο Κάνσιαν είπε ότι το Ισραήλ πραγματοποιεί το μεγαλύτερο μέρος των στοχευμένων πληγμάτων κατά Ιρανών αξιωματούχων μονομερώς, επειδή «οι πληροφορίες του είναι απλώς πολύ καλύτερες. Μπορούν να κλείσουν αυτή την “αλυσίδα θανάτου” (kill chain) με τρόπο που [οι ΗΠΑ] δεν μπορούν».

Πρόσθεσε όμως ότι αυτό έχει να κάνει και με τον τρόπο που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έχουν «μοιράσει το πεδίο μάχης, τουλάχιστον γεωγραφικά. Εμείς κάνουμε αυτό που το Πεντάγωνο αποκαλεί “νότιο μέτωπο”, που είναι βασικά η ακτογραμμή και το νοτιοανατολικό τμήμα της χώρας [Ιράν]. Και το Ισραήλ δρα στο βόρειο και δυτικό τμήμα της χώρας.»

Αυτό σημαίνει, όπως δήλωσε στο CBS News ο απόστρατος τετράστερος στρατηγός του αμερικανικού στρατού Τζόζεφ Βότελ, ότι «αυτή τη στιγμή οι Ηνωμένες Πολιτείες επικεντρώνονται έντονα σε στόχους γύρω από την ακτογραμμή και, βεβαίως, σε ό,τι σχετίζεται με τα Στενά του Ορμούζ. Αυτό πιθανότατα είναι λιγότερο σημαντικό για τους Ισραηλινούς… Αυτοί συνεχίζουν να επικεντρώνονται, νομίζω, στην ηγεσία. Στην αποδιοργάνωση της ηγεσίας».

Ο Σέγκελ είπε ότι αυτή η ισραηλινή εστίαση στην εξόντωση στρατιωτικών και μυστικών υπηρεσιών ηγετών του Ιράν βασίζεται στην ελπίδα ότι «το άτομο που θα τον αντικαταστήσει θα είναι πιο λογικό… Ελπίζεις ότι ο αντικαταστάτης θα πει ουσιαστικά: “Ας μιλήσουμε, ας διαπραγματευτούμε, ας κάνουμε διπλωματία, ας βρούμε μια διέξοδο από αυτό.” Και σε πολλές περιπτώσεις, αυτό συμβαίνει. Δηλαδή, αν εξουδετερώσεις έναν ηγέτη τρομοκρατικής οργάνωσης, θα δεις ότι τα πράγματα γίνονται πιο ήπια… Το κίνημα παραμένει, επειδή είναι ιδεολογικό, αλλά το άτομο που αναλαμβάνει είναι λιγότερο ακραίο. Το έχουμε δει αυτό με την Αλ Κάιντα. Το βλέπουμε με το ISIS. Και αυτή ήταν η πρόθεση και στην περίπτωση της εξόντωσης του Νασράλα στη Χεζμπολάχ».

Επικίνδυνος ο «αποκεφαλισμός της ηγεσίας»

«Αυτή ήταν η ιδέα και πίσω από την εξόντωση του αγιατολάχ», είπε ο Σέγκελ, προσθέτοντας ότι κατά την άποψή του οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) εξακολουθούν να κατέχουν μεγάλο μέρος της εξουσίας στην Τεχεράνη, «γι’ αυτό [βλέπουμε] αυτές τις μεγάλες δολοφονίες εναντίον της στρατιωτικής ηγεσίας, των αξιωματικών πληροφοριών, και όσων εμπλέκονται στους εκτοξευτές βαλλιστικών πυραύλων κ.ο.κ. Και όσο πιο γρήγορα οι Ιρανοί φτάσουν σε αυτό το στάδιο κατανόησης, ίσως να μη χρειαστεί επανάσταση. Μπορεί στην πραγματικότητα να υπάρξει αλλαγή στον τρόπο που βλέπει τον κόσμο το καθεστώς, χωρίς να αλλάξει το ίδιο το καθεστώς, κάτι που θα γίνει αποδεκτό από όλους.»

Ωστόσο, άλλοι αναλυτές έχουν εκφράσει ανησυχίες ότι οι ανώτεροι αξιωματούχοι που σκοτώνονται στο Ιράν μπορεί να αντικατασταθούν από λιγότερο έμπειρους και ίσως ακόμη λιγότερο πρόθυμους να διαπραγματευτούν υφισταμένους.

Ο πολιτικός επιστήμονας του Northeastern University, Μαξ Άμπραμς, δήλωσε στην βρετανική εφημερίδα Independent αυτή την εβδομάδα, επικαλούμενος προηγούμενη εμπειρία από το Αφγανιστάν, το Πακιστάν, το Ισραήλ και τα παλαιστινιακά εδάφη, ότι η βία κατά αμάχων από αυταρχικά καθεστώτα συχνά αυξάνεται μετά από στοχευμένες δολοφονίες από ξένες δυνάμεις.

«Ο αποκεφαλισμός της ηγεσίας είναι επικίνδυνος», είπε στην εφημερίδα. «Όταν εξουδετερώνεις έναν ηγέτη που προτιμούσε έναν βαθμό αυτοσυγκράτησης και είχε επιρροή στους υφισταμένους του, τότε υπάρχει πολύ μεγάλη πιθανότητα, μετά τον θάνατό του, να δεις ακόμη πιο ακραίες τακτικές.»

Άλλοι αναλυτές επισημαίνουν επίσης ότι, μέχρι στιγμής, δεν υπάρχουν δημόσιες ενδείξεις ρωγμών στο εναπομείναν ιρανικό καθεστώς, ούτε κάποιο σημάδι μεγάλης λαϊκής εξέγερσης που θα μπορούσε να το ανατρέψει.

Ωστόσο, ορισμένες παλαιότερες συγκρούσεις στις οποίες οι ΗΠΑ και οι δυτικοί τους σύμμαχοι βασίστηκαν σε μεγάλο βαθμό στην αεροπορική ισχύ —όπως ο πόλεμος του ΝΑΤΟ στη Λιβύη το 2011— δείχνουν ότι η κατάσταση μπορεί να αλλάξει ξαφνικά για μη δημοφιλείς κυβερνήσεις υπό τη συσσωρευτική πίεση συνεχών επιθέσεων.

Υπάρχουν επίσης ανησυχίες ότι η ανατροπή ενός καθεστώτος που ελέγχει τόσο σταθερά τη χώρα για σχεδόν μισό αιώνα, χωρίς να υπάρχει μια προφανής νέα διοίκηση έτοιμη να αναλάβει, θα μπορούσε απλώς να οδηγήσει σε χάος.

«Νομίζω ότι η λογική των Ισραηλινών είναι πως αν εξοντώσουν αρκετούς από τους ανώτερους αξιωματούχους, τότε τελικά οι διάδοχοί τους δεν θα έχουν τη νομιμοποίηση και τις διασυνδέσεις που είχαν οι αρχικοί ηγέτες, και αυτό είτε θα τους οδηγήσει να συμφωνήσουν σε έναν πιο ευνοϊκό για εμάς συμβιβασμό είτε μπορεί ακόμη και να προκαλέσει ρήγματα στο καθεστώς, ώστε να δημιουργηθούν διαφορετικές φατρίες», δήλωσε ο Κάνσιαν στο CBS News. «Μέχρι στιγμής αυτό δεν έχει συμβεί, αλλά νομίζω ότι αυτή είναι η στρατηγική τους».