Πριν από σχεδόν έναν μήνα, ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρετ Κούσνερ συναντούσαν τους Ιρανούς στη Γενεύη, ενώ η κυβέρνηση Τραμπ συνέχιζε να υποστηρίζει ότι η διπλωματία είναι η πρώτη επιλογή της. Δύο ημέρες αργότερα, ΗΠΑ και Ισραήλ ξεκίνησαν τον πόλεμο εναντίον... του Ιράν.
Τώρα, οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν και πάλι να επιστρέψουν στις διαπραγματεύσεις, μετά την ανατροπή του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ τη Δευτέρα (23/03), όταν ανακοίνωσε ότι οι δύο χώρες διαπραγματεύονται το τέλος της σύγκρουσης – αλλά υπάρχουν σημαντικά εμπόδια στο δρόμο προς την επιστροφή στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, παρά την δημόσια αισιοδοξία που εκφράζει ο Λευκός Οίκος.
Οι σύμμαχοι του Κόλπου και της Ευρώπης παρακολουθούν στενά την κατάσταση και ανησυχούν όλο και περισσότερο για την έλλειψη δυναμικής προς τις διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό της σύγκρουσης ή ακόμη και για την επίτευξη εκεχειρίας, σύμφωνα με πληροφορίες πολλών πηγών προς το CNN.
Παρότι καταβάλλονται προσπάθειες για τη διοργάνωση συνάντησης μεταξύ των δύο πλευρών, πηγές αναφέρουν ότι μια τέτοια συνάντηση είναι απίθανο να πραγματοποιηθεί σύντομα, δεδομένου του μεγάλου χάσματος μεταξύ των απαιτήσεων των δύο χωρών.
Το φάσμα της συνέχισης των στρατιωτικών ενεργειών από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ πλανάται απειλητικά πάνω από τις ενδεχόμενες συζητήσεις. Εν τω μεταξύ, η Τεχεράνη θεωρεί ότι διαθέτει ένα βασικό εργαλείο που δεν είχε πριν από το ξέσπασμα του πολέμου: Τον ουσιαστικό έλεγχο των Στενών του Ορμούζ.
«Πρέπει να συμφωνηθούν τα βασικά πριν οι δύο πλευρές επιβιβαστούν και απογειωθούν για διαπραγματεύσεις», δήλωσε μια περιφερειακή πηγή στο CNN, προσθέτοντας ότι οι Ιρανοί έχουν πλέον απαντήσει «με ένα κατηγορηματικό όχι σε μια μαξιμαλιστική προσφορά».
Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, οι ΗΠΑ διαβίβασαν, μέσω του Πακιστάν, έναν κατάλογο 15 απαιτήσεων προς το Ιράν. Πολλές από τις απαιτήσεις αυτές επαναλαμβάνουν εκείνες που είχαν διατυπώσει οι ΗΠΑ πριν από την έναρξη του πολέμου: Δέσμευση του Ιράν να μην αποκτήσει πυρηνικά όπλα, κατάσχεση του εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν από τις ΗΠΑ, περιορισμοί στις αμυντικές δυνατότητες της Τεχεράνης και τερματισμός της υποστήριξης του Ιράν προς τους πληρεξουσίους του.
Αν αυτή είναι πράγματι η θέση των ΗΠΑ, «δεν υπάρχει κανένα σενάριο στο οποίο οι διαπραγματεύσεις θα στεφθούν με επιτυχία», δήλωσε στο CNN ο Νέιτ Σουάνσον, πρώην αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης που διετέλεσε διευθυντής για το Ιράν στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας.
Ο άλλος βασικός παράγοντας στον πόλεμο, το Ισραήλ, ανησυχεί ότι οι ΗΠΑ ενδέχεται να κηρύξουν εκεχειρία ενός μήνα προκειμένου να διευκολύνουν τις διαπραγματεύσεις με το Ιράν, όπως δήλωσαν δύο ισραηλινές πηγές στο CNN. Ωστόσο, η χώρα παραμένει επιφυλακτική ως προς την προοπτική μιας σημαντικής εξέλιξης, σύμφωνα με μία από τις πηγές.
«Το μέγιστο που το Ιράν μπορεί να είναι διατεθειμένο να προσφέρει δεν ανταποκρίνεται στο ελάχιστο που απαιτούν οι ΗΠΑ», ανέφερε η πηγή, προσθέτοντας ότι το Ισραήλ θεωρεί διάφορα στοιχεία του πλαισίου των ΗΠΑ ως «θετικά και ευνοϊκά για το Ισραήλ» – ιδίως εκείνα που αφορούν το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και τις δραστηριότητες των περιφερειακών του αντιπροσώπων. Ωστόσο, μια άλλη ισραηλινή πηγή ανέφερε ότι, μακροπρόθεσμα, το Ισραήλ φοβάται ότι μια ενδεχόμενη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός δεν θα αντιμετωπίσει όλες τις ανησυχίες του, ιδίως όσον αφορά το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν και τις δραστηριότητες των πληρεξουσίων του στην περιοχή.
Ο Σουάνσον δήλωσε ότι το Ιράν πιθανώς αντιλαμβάνεται ότι ο Τραμπ διατηρεί την ίδια στάση όπως και πριν – προσφέροντας είτε συνθηκολόγηση είτε κλιμάκωση – και δεν φαίνεται ότι το Ιράν λαμβάνει σοβαρά υπόψη την προοπτική της διπλωματίας. Η Τεχεράνη, είπε, προβάλλει «μια εξίσου τολμηρή και μη ρεαλιστική πρόταση».
Την Τετάρτη (25/03), ένας Ιρανός αξιωματούχος παρουσίασε τον κατάλογο των απαιτήσεων της χώρας, σύμφωνα με το κρατικό μέσο ενημέρωσης Press TV. Αυτές περιλαμβάνουν την πλήρη παύση των «επιθετικών ενεργειών και δολοφονιών», τη θέσπιση συγκεκριμένων μηχανισμών που θα διασφαλίζουν ότι ο πόλεμος κατά του Ιράν δεν θα ξαναρχίσει, την εγγυημένη και σαφώς καθορισμένη καταβολή αποζημιώσεων και αποκαταστάσεων για τις ζημιές του πολέμου, τον τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα και για όλους τους Ιρανούς αντιπροσώπους σε ολόκληρη την περιοχή, καθώς και την εγγύηση ότι το Ιράν μπορεί να ασκεί κυριαρχία στα Στενά του Ορμούζ.
Κανένα σημάδι βιώσιμης συμφωνίας
Η ικανότητα της Τεχεράνης να μπλοκάρει τη βασική θαλάσσια οδό, παρά την πρόοδο των ΗΠΑ στην υποβάθμιση των στρατιωτικών δυνατοτήτων του Ιράν, έχει προκαλέσει εκτόξευση των τιμών των καυσίμων και έχει θέσει τις παγκόσμιες αγορές σε συναγερμό. Αποτελεί επίσης πιθανό πλεονέκτημα για το Ιράν σε μελλοντικές διαπραγματεύσεις, και πηγές αναφέρουν ότι κανένας από τους μεσολαβητές που μεταφέρουν μηνύματα μεταξύ των δύο πλευρών ή η κυβέρνηση Τραμπ δεν είναι πλέον σε θέση να περιγράψει πώς θα μπορούσε να μοιάζει μια βιώσιμη συμφωνία.
Ορισμένες χώρες του Κόλπου και άλλοι σύμμαχοι των ΗΠΑ θα ήθελαν να δουν άμεση παύση των εχθροπραξιών και άνοιγμα των Στενών, αλλά άλλοι επιθυμούν να επιτευχθεί μια ευρύτερη συμφωνία. Ο πρέσβης των ΗΑΕ στις ΗΠΑ, Γιουσέφ Αλ Οτάιμπα, έγραψε σε άρθρο στη Wall Street Journal ότι η κατάπαυση του πυρός δεν αρκεί αυτή τη στιγμή, υποστηρίζοντας την επίτευξη μιας συνολικής συμφωνίας.
«Μια απλή κατάπαυση του πυρός δεν αρκεί. Χρειαζόμαστε ένα οριστικό αποτέλεσμα που να αντιμετωπίζει το πλήρες φάσμα των απειλών του Ιράν: Πυρηνικές δυνατότητες, πυραύλους, μη επανδρωμένα αεροσκάφη, τρομοκρατικές ομάδες-πληρεξουσίους και αποκλεισμούς διεθνών θαλάσσιων διαδρομών», έγραψε ο Οτάιμπα.
«Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν για αυτούς ένα νέο εργαλείο με τρόπο που δεν έχουμε ξαναδεί», δήλωσε ο Σουάνσον, ο οποίος εργάζεται πλέον στο Atlantic Council, σημειώνοντας ότι το Ιράν προτιμά να λειτουργεί ως «διαχειριστής διοδίων» για τη διέλευση.
Οι ιρανικές Αρχές συνεχίζουν να υποστηρίζουν ότι δεν βρίσκονται σε διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ, αλλά ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί αναγνώρισε την ανταλλαγή μηνυμάτων μεταξύ των δύο χωρών μέσω μεσολαβητών.
«Το γεγονός ότι αποστέλλονται μηνύματα και εμείς απαντάμε με προειδοποιήσεις ή δηλώνουμε τις θέσεις μας δεν ονομάζεται διαπραγμάτευση ή διάλογος, είναι ανταλλαγή μηνυμάτων», δήλωσε στο κρατικό τηλεοπτικό δίκτυο της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν.
«Σε αυτά τα μηνύματα διατυπώθηκαν ιδέες που έχουν διαβιβαστεί στις ανώτατες Αρχές, και αν χρειαστεί να ληφθεί κάποια θέση, θα την ανακοινώσουν», δήλωσε ο Αραγτσί. Η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λίβιτ, εν τω μεταξύ, επέμεινε ότι «οι συνομιλίες συνεχίζονται» και «είναι παραγωγικές».
Αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ εργάζονται για να οργανώσουν μια συνάντηση στο Πακιστάν αυτό το Σαββατοκύριακο (28-29/03), προκειμένου να συζητήσουν μια διέξοδο από τον πόλεμο, δήλωσαν δύο ανώτεροι αξιωματούχοι της κυβέρνησης στο CNN. Σύμφωνα με τα τρέχοντα σχέδια, ο Αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς θα ταξιδέψει στη χώρα, πιθανώς μαζί με άλλους κορυφαίους αξιωματούχους του Τραμπ.
Ιρανοί εκπρόσωποι έχουν ενημερώσει την κυβέρνηση Τραμπ ότι δεν επιθυμούν να ξαναρχίσουν τις διαπραγματεύσεις με τους Γουίτκοφ και Κούσνερ και θα προτιμούσαν να συνεργαστούν με τον Βανς, σύμφωνα με δύο πηγές της περιοχής. Ο Τραμπ δήλωσε την Τρίτη ότι ο Βανς, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο Κούσνερ και ο Γουίτκοφ ηγούνται επί του παρόντος των διαπραγματεύσεων με το Ιράν.
Αξιωματούχοι προειδοποίησαν ότι το χρονοδιάγραμμα μιας ενδεχόμενης επίσκεψης είναι ρευστό, όπως και ο τόπος διεξαγωγής της και το ποιοι ενδέχεται να συμμετάσχουν. Η Τουρκία έχει επίσης προταθεί ως πιθανός τόπος διεξαγωγής των συνομιλιών, σύμφωνα με δύο πηγές που είναι ενήμερες για το θέμα, καθώς ορισμένοι αξιωματούχοι εκφράζουν ανησυχίες για την ασφάλεια σε περίπτωση που η συνάντηση πραγματοποιηθεί στο Πακιστάν. Τόσο το Πακιστάν όσο και η Τουρκία έχουν διατελέσει μεσάζοντες μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν.
Εν μέσω της έντονης συζήτησης σχετικά με πιθανές συνομιλίες αυτό το Σαββατοκύριακο, οι σύμμαχοι του Κόλπου προτρέπουν ιδιωτικά την κυβέρνηση Τραμπ να μην κλιμακώσει τον πόλεμο στέλνοντας στρατεύματα για να καταλάβουν το νησί Χαργκ ή να απομακρύνουν το εμπλουτισμένο ουράνιο του Ιράν, σύμφωνα με έναν ανώτερο αξιωματούχο του Κόλπου, ο οποίος ανέφερε ανησυχίες ότι μια αμερικανική κατάληψη του νησιού θα είχε ως αποτέλεσμα μεγάλες απώλειες, πιθανώς θα προκαλούσε αντίποινα του Ιράν κατά των περιφερειακών υποδομών και θα παρέτεινε τη σύγκρουση.
Ωστόσο, η πιθανότητα νέας στρατιωτικής δράσης από τις ΗΠΑ παραμένει ορατή. Περίπου 1.000 Αμερικανοί στρατιώτες της 82ης Αερομεταφερόμενης Μεραρχίας του Στρατού Ξηράς αναμένεται να αναπτυχθούν τις επόμενες ημέρες στη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με δύο πηγές που είναι ενήμερες για το θέμα, ενισχύοντας την αυξανόμενη στρατιωτική δύναμη στην περιοχή, την ώρα που η κυβέρνηση Τραμπ δηλώνει ότι βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με το Ιράν για τον τερματισμό της σύγκρουσης.
Η Λίβιτ προειδοποίησε την Τετάρτη (25/03) ότι αν «το Ιράν δεν αποδεχτεί την πραγματικότητα της παρούσας στιγμής», ο Τραμπ «είναι έτοιμος να εξαπολύσει την κόλαση».
Ιράν: Εξετάζει την εκεχειρία αλλά αρνείται συνομιλίες – Τραμπ: «Φοβούνται να παραδεχτούν ότι θέλουν συμφωνία»
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ υποστηρίζει ότι το Ιράν επιθυμεί απεγνωσμένα να καταλήξει σε συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου, την ώρα που ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών διαμηνύει πως η Τεχεράνη εξετάζει μια αμερικανική πρόταση, αλλά δεν έχει καμία πρόθεση να διεξάγει συνομιλίες για την εκτόνωση της σύγκρουσης.
Οι αντικρουόμενες δηλώσεις ήρθαν καθώς το οικονομικό και ανθρωπιστικό κόστος του πολέμου αυξάνεται, με τις ελλείψεις καυσίμων να εξαπλώνονται παγκοσμίως, αναγκάζοντας εταιρείες και χώρες να αγωνίζονται να περιορίσουν τις επιπτώσεις.
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε ότι ενώ δεν υπήρξε διάλογος ή διαπραγμάτευση με τις ΗΠΑ, υπήρξε ανταλλαγή μηνυμάτων μέσω μεσαζόντων. «Τα μηνύματα που μεταφέρονται μέσω των φίλων μας χωρών και η δική μας απάντηση δηλώνοντας τις θέσεις μας ή εκδίδοντας τις απαραίτητες προειδοποιήσεις δεν ονομάζονται διαπραγμάτευση ή διάλογος», δήλωσε ο Αραγσί σε συνέντευξη που παραχώρησε στην κρατική τηλεόραση την Τετάρτη (25/03). «Το Ιράν δεν έχει καμία πρόθεση να διαπραγματευτεί, αλλά θα συνεχίσει να αντιστέκεται», είπε χαρακτηριστικά.
«Το να μιλάμε τώρα για διαπραγματεύσεις θα ισοδυναμούσε με την παραδοχή ήττας», τόνισε ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών. Η Ισλαμική Δημοκρατία θέλει «να τερματίσει τον πόλεμο με τους δικούς της όρους, έτσι ώστε να μην ξανασυμβεί ποτέ», πρόσθεσε και αναφερόμενος στα Στενά του Ορμούζ, είπε πως είναι κλειστά μόνο στους εχθρούς. «Το πέρασμα, από τη δική μας σκοπιά, δεν είναι εντελώς κλειστό. Είναι κλειστό μόνο στους εχθρούς», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών, προσθέτοντας ότι δεν υπάρχει «κανένας λόγος να επιτραπεί η διέλευση των πλοίων των εχθρών μας και των συμμάχων τους. Ο ιρανικός στρατός έχει ήδη εγγυηθεί ασφαλή διέλευση στα πλοία των φίλων χωρών», τόνισε.
Ο Τραμπ, μιλώντας αργότερα την ίδια μέρα σε εκδήλωση στην Ουάσινγκτον, δήλωσε ότι οι Ιρανοί ηγέτες «διαπραγματεύονται, παρεμπιπτόντως, και θέλουν τόσο πολύ να κάνουν μια συμφωνία, αλλά φοβούνται να το πουν επειδή θα τους σκοτώσει ο ίδιος ο λαός τους. Φοβούνται επίσης ότι θα τους σκοτώσουμε εμείς».
Ο Αμερικανός πρόεδρος δεν έχει προσδιορίσει με ποιον διαπραγματεύονται οι ΗΠΑ στο Ιράν, δεδομένου ότι πολλοί υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι συγκαταλέγονται στους χιλιάδες νεκρούς αυτού του πολέμου, που έχει εξαπλωθεί σε όλη τη Μέση Ανατολή από τότε που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ επιτέθηκαν στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου. Η Τεχεράνη έκτοτε έχει εξαπολύσει επιθέσεις εναντίον του Ισραήλ, των αμερικανικών βάσεων και των κρατών του Κόλπου.
Ο ανώτατος διοικητής του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, σκοτώθηκε την πρώτη ημέρα της σύγκρουσης από ισραηλινή επιδρομή και αντικαταστάθηκε από τον γιο του, Μοτζτάμπα, ο οποίος έχει τραυματιστεί σε επιδρομές και δεν έχει εμφανιστεί σε καμία φωτογραφία ή βίντεο από τον διορισμό του.
Οι επιπτώσεις από την εξάπλωση της σύγκρουσης
Οι επιπτώσεις της σύγκρουσης, η οποία προκάλεσε το χειρότερο ενεργειακό σοκ στην ιστορία, έχουν εξαπλωθεί πολύ πέρα από την περιοχή. Με τα Στενά του Ορμούζ, έναν αγωγό για το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου, ουσιαστικά κλειστά, επιχειρήσεις από αεροπορικές εταιρείες μέχρι σούπερ μάρκετ και εμπόρους μεταχειρισμένων αυτοκινήτων αντιμετωπίζουν προκλήσεις, όπως η αύξηση του κόστους, η αποδυνάμωση της ζήτησης και οι διαταραχές στις αλυσίδες εφοδιασμού. Ορισμένες κυβερνήσεις εξετάζουν τα μέτρα στήριξης που εφαρμόστηκαν τελευταία φορά κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID.
Οι αγρότες και οι ψαράδες αγωνίζονται να βρουν ντίζελ για τα τρακτέρ και τις βάρκες τους και δεκάδες εκατομμύρια ακόμη άνθρωποι θα αντιμετωπίσουν οξεία πείνα εάν ο πόλεμος συνεχιστεί μέχρι τον Ιούνιο, εκτιμά το Παγκόσμιο Πρόγραμμα Τροφίμων. Ο Σουλτάν Αλ Τζαμπέρ, διευθύνων σύμβουλος της κρατικής πετρελαϊκής εταιρείας ADNOC του Άμπου Ντάμπι, χαρακτήρισε τον περιορισμό της διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ ως «οικονομική τρομοκρατία».
«Όταν το Ιράν κρατάει όμηρο το Ορμούζ, κάθε κράτος πληρώνει τα λύτρα, στο βενζινάδικο, στο παντοπωλείο, στο φαρμακείο», δήλωσε ο αλ Τζάμπερ σε ομιλία του στις ΗΠΑ την Τετάρτη (25/03). «Καμία χώρα δεν μπορεί να αποσταθεροποιήσει την παγκόσμια οικονομία με αυτόν τον τρόπο. Όχι τώρα. Όχι ποτέ».
Μια πρόταση 15 σημείων των ΗΠΑ για τον τερματισμό της σύγκρουσης, η οποία στάλθηκε μέσω Πακιστάν στο Ιράν, απαιτεί το άνοιγμα των Στενών, την απομάκρυνση των αποθεμάτων ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού του Ιράν, τον περιορισμό του προγράμματος βαλλιστικών πυραύλων του και τη διακοπή της χρηματοδότησης των περιφερειακών συμμάχων, σύμφωνα με τρεις ισραηλινές πηγές του υπουργικού συμβουλίου που γνωρίζουν το σχέδιο. Ο Λευκός Οίκος αρνήθηκε να αποκαλύψει λεπτομέρειες της πρότασής του.
Ένας ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος άμυνας δήλωσε ότι το Ισραήλ ήταν επιφυλακτικό ως προς το αν το Ιράν θα συμφωνούσε με τους όρους και ότι το Τελ Αβίβ ανησυχούσε ότι οι Αμερικανοί διαπραγματευτές μπορεί να έκαναν παραχωρήσεις. Το Ισραήλ θέλει επίσης οποιαδήποτε συμφωνία να διατηρήσει την επιλογή του να διεξάγει προληπτικά πλήγματα, ανέφερε μια δεύτερη πηγή. Επιπλέον, το Ιράν έχει δηλώσει στους μεσάζοντες ότι ο Λίβανος πρέπει να συμπεριληφθεί σε οποιαδήποτε συμφωνία κατάπαυσης του πυρός με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, ανέφεραν έξι περιφερειακές πηγές που γνωρίζουν τη θέση του Ιράν.
Στο κάδρο και το Στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ
Σε περίπτωση αμερικανικής χερσαίας εισβολής, το Ιράν θα ανοίξει νέο μέτωπο σε ένα στρατηγικής σημασίας στενό για την παγκόσμια θαλάσσια κυκλοφορία, που συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν, προειδοποίησε στρατιωτική πηγή μιλώντας στο πρακτορείο ειδήσεων Tasnim.
Υποχρεωτικό πέρασμα προς τη διώρυγα του Σουέζ, το Στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ (Μπαμπ αλ Μαντάμπ) είναι από τα πιο στρατηγικά στενά στον κόσμο, και το Ιράν έχει τη βούληση και την ικανότητα να δημιουργήσει μια απόλυτα αξιόπιστη απειλή εναντίον του, προειδοποίησε η πηγή.
«Εάν ο εχθρός επιχειρήσει χερσαία επίθεση στα ιρανικά νησιά ή οπουδήποτε αλλού στην επικράτειά μας, ή εάν επιδιώξει να βλάψει το Ιράν με ναυτικές ασκήσεις στον Περσικό Κόλπο και στον Κόλπο του Ομάν, θα ανοίξουμε και άλλα μέτωπα σαν έκπληξη», πρόσθεσε ο στρατιωτικός αξιωματούχος.
Ο επιδραστικός πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχάμαντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ δήλωσε ότι οι εχθροί της Ισλαμικής Δημοκρατίας προετοιμάζονται να εισβάλουν σε ένα από τα νησιά της στον Κόλπο. Σύμφωνα με τις υπηρεσίες πληροφοριών, οι εχθροί του Ιράν προετοιμάζονται να καταλάβουν ένα από τα νησιά του με την υποστήριξη ενός περιφερειακού κράτους, έγραψε ο Γαλιμπάφ στην πλατφόρμα X, χωρίς να διευκρινίσει. Σε ένα τέτοιο σενάριο, το σύνολο των ζωτικής σημασίας υποδομών αυτού του περιφερειακού κράτους θα γίνει στόχος συνεχών επιθέσεων, προειδοποίησε.
Αμερικανικά μέσα ενημέρωσης έκαναν λόγο για την πιθανότητα οι Ηνωμένες Πολιτείες να επιχειρήσουν να καταλάβουν το στρατηγικής σημασίας ιρανικό νησί Χαργκ, απ’ όπου φεύγει περίπου το 90% των εξαγωγών αργού του Ιράν, ώστε να αναγκάσουν την Τεχεράνη να ανοίξει εκ νέου τα Στενά του Ορμούζ.
Ο αμερικανικός στρατός μπορεί να εξουδετερώσει το νησί Χαργκ οποτεδήποτε εάν ο πρόεδρος (Ντόναλντ) Τραμπ δώσει εντολή, δήλωσε ο Λευκός Οίκος την περασμένη Παρασκευή. Σύμφωνα με πληροφορίες του Τύπου, ο αμερικανικός στρατός ετοιμάζεται να αναπτύξει αρκετές χιλιάδες πρόσθετους αλεξιπτωτιστές και πεζοναύτες στη Μέση Ανατολή για να υποστηρίξουν επιχειρήσεις κατά του Ιράν.
Το Στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ, το οποίο το Ιράν απειλεί να στοχοθετήσει σε περίπτωση αμερικανικής εισβολής, είναι επίσης μια από τις πιο πολυσύχναστες θαλάσσιες οδούς παγκοσμίως.
Χωρίζει την αφρικανική ήπειρο από την Αραβική Χερσόνησο, πιο συγκεκριμένα από την Υεμένη, χώρα της οποίας η πρωτεύουσα και μεγάλες περιοχές ελέγχονται από τους αντάρτες Χούθι, που υποστηρίζονται από την Τεχεράνη. Οι τελευταίοι δεν έχουν λάβει μέρος στις εχθροπραξίες επί του παρόντος αλλά, από θέσεις τους στη βόρεια Υεμένη που επιβλέπουν την Ερυθρά Θάλασσα, θα μπορούσαν να επιτεθούν στα πλοία.
Αντιδρώντας στον πόλεμο στη Λωρίδα της Γάζας, που ξέσπασε μετά την επίθεση της παλαιστινιακής Χαμάς κατά του Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023, οι Χούθι επιβράδυναν την κυκλοφορία στην Ερυθρά Θάλασσα και τη διώρυγα του Σουέζ εκτοξεύοντας μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους. Οι επιχειρήσεις αυτές αύξησαν τα κόστη ασφάλισης, ωθώντας πολλούς μεταφορείς να προτιμήσουν τη ναυσιπλοΐα μέσω του νότιου άκρου της Αφρικής.
Η άνοδος στις αγορές εξασθενεί, το πετρέλαιο τραβά ξανά την ανηφόρα
Οι ελπίδες για επίλυση της σύγκρουσης που είχε ενισχύσει τις παγκόσμιες χρηματιστηριακές αγορές την προηγούμενη συνεδρίαση εξανεμίστηκαν την Πέμπτη (26/03), με τις τιμές του πετρελαίου να ξαναρχίζουν την άνοδό τους. «Η αισιοδοξία σχετικά με την κατάπαυση του πυρός έχει εξασθενίσει», δήλωσε ο Τσουγιόσι Ουένο, ανώτερος οικονομολόγος στο Ινστιτούτο Έρευνας NLI.
Με τις χρηματιστηριακές αγορές αδύναμες, τις τιμές του φυσικού αερίου υψηλές και τα ποσοστά αποδοχής του σε ιστορικά χαμηλό επίπεδο, ο Τραμπ έχει ισχυρά κίνητρα να βρει μια λύση προτού η σύγκρουση κλιμακωθεί περαιτέρω πέρα από τον έλεγχό του και ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου για το Κογκρέσο. Μια δημοσκόπηση των Reuters/Ipsos που διεξήχθη από τις 20 έως τις 23 Μαρτίου διαπίστωσε ότι το 61% των Αμερικανών αποδοκιμάζει τις στρατιωτικές επιθέσεις των ΗΠΑ στο Ιράν, ενώ το 35% τις ενέκρινε.
Οι ανταλλαγές πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών σε όλο τον Κόλπο συνεχίζονται την Πέμπτη (26/03). Ο ισραηλινός στρατός δήλωσε ότι ολοκλήρωσε ένα ευρείας κλίμακας κύμα επιθέσεων που στόχευαν υποδομές σε διάφορες περιοχές σε όλο το Ιράν, μετά από ένα ακόμη κύμα επιθέσεων την Τετάρτη (25/03). Αργότερα, ανέφερε ότι εντόπισε πυραύλους που εκτοξεύτηκαν από το Ιράν προς το Ισραήλ.
Ο ναύαρχος Μπραντ Κούπερ, επικεφαλής της Κεντρικής Διοίκησης που ηγείται των αμερικανικών δυνάμεων στη Μέση Ανατολή, δήλωσε ότι οι ΗΠΑ έχουν πλήξει πάνω από 10.000 στόχους εντός του Ιράν και βρίσκονται σε καλό δρόμο για να περιορίσουν την ικανότητα του Ιράν να προβάλλει ισχύ εκτός των συνόρων του.
Ο Κούπερ δήλωσε ακόμη ότι το 92% του στόλου του Ιράν έχουν καταστραφεί και ότι τα ποσοστά εκτόξευσης μη επανδρωμένων αεροσκαφών και πυραύλων έχουν μειωθεί κατά περισσότερο από 90%. Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έχουν καταστρέψει τα δύο τρίτα των εγκαταστάσεων και των ναυπηγείων παραγωγής πυραύλων, μη επανδρωμένων αεροσκαφών και ναυπηγείων του Ιράν, δήλωσε ο Κούπερ.
Εν τω μεταξύ, το Πεντάγωνο σχεδιάζει να στείλει χιλιάδες στρατιώτες στον Κόλπο για να δώσει στον Τραμπ περισσότερες επιλογές για να διατάξει χερσαία επίθεση, δήλωσαν πηγές στο Reuters, με τις ενισχύσεις να προστίθενται σε δύο αποσπάσματα πεζοναυτών που βρίσκονται ήδη καθ’ οδόν. Η πρώτη μονάδα πεζοναυτών, πάνω σε ένα τεράστιο αμφίβιο πλοίο επίθεσης, θα μπορούσε να φτάσει γύρω στο τέλος του μήνα.
Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, προειδοποίησε ότι ο «κόσμος κοιτάζει κατάματα την προοπτική ενός ευρύτερου πολέμου» στην περιοχή. Ήρθε η ώρα να σταματήσουμε την σκάλα της κλιμάκωσης – και να αρχίσουμε να ανεβαίνουμε την διπλωματική σκάλα», δήλωσε στην έδρα του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη.
Συνεχίζονται οι επιθέσεις
Οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις ανακοίνωσαν περί τις 04:30 ότι διεξήγαγαν αεροπορικούς βομβαρδισμούς «ευρείας κλίμακας» σε διάφορους τομείς του Ιράν, συμπεριλαμβανομένου αυτού της Ισφαχάν, στο κεντρικό τμήμα της χώρας, την 27η ημέρα του πολέμου στη Μέση Ανατολή, που άρχισε στα τέλη Φεβρουαρίου με την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ.
«Πριν από λίγο, οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις ολοκλήρωσαν κύμα πληγμάτων ευρείας κλίμακας εναντίον υποδομών του ιρανικού τρομοκρατικού καθεστώτος σε διάφορες περιοχές στο Ιράν», αναφέρει το ανακοινωθέν που δημοσιοποίησαν μέσω Telegram.
Έπειτα από ηρεμία 14 ωρών το Ισραήλ έγινε στόχος δύο φορές σήμερα το πρωί πυραύλων από το Ιράν, σημείωσε ο ισραηλινός στρατός.
Έξι άνθρωποι τραυματίστηκαν ελαφρά σε αραβική πόλη στο κεντρικό Ισραήλ μετά την εκτόξευση ενός ή πολλών πυραύλων από το Ιράν, σύμφωνα με νεότερο απολογισμό της ισραηλινής υπηρεσίας ασθενοφόρων. Η Magen David Adom έκανε λόγο για έξι τραυματίες από το ωστικό κύμα της έκρηξης στην Καφρ Κάσεμ, διευκρινίζοντας ότι τα θύματα χτυπήθηκαν ελαφρά και διακομίστηκαν προς νοσοκομεία στο κεντρικό Ισραήλ. Η υπηρεσία ασθενοφόρων πρόσθεσε ότι παρείχε βοήθεια επί τόπου σε πολλούς ανθρώπους που έπαθαν κρίση πανικού.
Παράλληλα το υπουργείο Άμυνας των ΗΑΕ ανακοίνωσε το πρωί ότι μονάδες της αντιαεροπορικής άμυνας της χώρας επιχειρούν για να αντιμετωπίσουν επιθέσεις με μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα εφόρμησης και πυραύλους που εξαπολύθηκαν από το Ιράν, την 27η ημέρα του πολέμου στη Μέση Ανατολή. «Οι αντιαεροπορικές άμυνες αντιμετωπίζουν αυτή τη στιγμή απειλές πυραύλων και drones από το Ιράν», ανέφερε το υπουργείο μέσω X.
Μετά την πτώση συντριμμιών στον οδικό άξονα Σουειχάν από πύραυλο που αναχαιτίστηκε, δύο άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στο Αμπού Ντάμπι. Σύμφωνα με το γραφείο Τύπου των ΗΑΕ άλλοι τρεις άνθρωποι τραυματίστηκαν και κάποια οχήματα υπέστησαν ζημιές.
